GALLERĶ
MYNDIR
FERILL
SŻNINGAR
SKRIF

2017   

2016   

2015   

2014   

2013   

2012   

2011   

2010   

2009   

2008   

2007   

2006   

2005   

2004   

2003   

2002   

2001   

2000   

1999   

1998   

1997   

1996   

1995   

1994   

1993   

1992   

1991   

1990   

1989   

1988   

1987   

1986   

1985   

1984   

Öll įrin   

e-mail
Lesbók Mbl. - 19. febrśar, 2000
Sindri Freysson

Ęvintżradalur Georgs Gušna

Dalalęšan lęšist nišur strigann ķ verkum Georgs Gušna og žaš er regnśši ķ lofti og óręš birta sem kemur kannski aš baki mistrinu eša innan śr landslaginu. SINDRI FREYSSON spjallaši viš Georg Gušna ķ tilefni af sżningu hans sem veršur opnuš ķ dag og uppgötvaši m.a. aš ķ mįlverkunum mį finna landslag sem fólk sér į leišinni į milli staša

Georg Gušni flytur žversummu af landslagi margra staša į vinnustofu sķna ķ kjallara viš Rafstöšvarveg, žar sem myndheimur hans veršur til. GEORG Gušni horfir į einhvern staš sem er kannski ķmyndun hans, kannski summan af mörgum stöšum. Hann er bśinn aš vefa saman himin og jörš, skörpu skilin eru śtmįš og žaš er ekki ljóst hvort landiš er tekiš aš svķfa eša loftiš aš sķga. Žau sameinast ķ einkennilegum rökum grįma, sem vekur ósjįlfrįtt upp minningu um įningu į heiši til aš kasta af sér vatni, og yfir og allt um kring er rķkjandi žetta "hvorki-né-vešur" sem er svo algengt į Ķslandi. Og ósjįlfrįtt grunar feršamanninn aš eitthvaš óhreint geti veriš į ferš; margt bżr jś ķ žokunni...

"Ég heillast svolķtiš af leišindavešri," višurkennir Georg Gušni, ašspuršur um myndheiminn sem blasir viš į mįlverkunum sem hann sżnir gestum Gallerķ Sęvars Karls ķ Bankastręti frį og meš deginum ķ dag. Hann hefur haft kynni af slķkri vešrįttu frį unga aldri, fašir hans er jaršfręšingur og Georg Gušni feršašist mörg sumur meš honum um landiš, į žeim tķma sem enn var fįmennt į fjöllum.

"Ég vann lķka mikiš viš sżnatöku ķ įm og męlingar į žeim, og žį žurfti mašur aš feršast hvernig sem višraši. Ég fór aš meta rigninguna. Mér fannst og finnst enn, aš regnśšinn efnisgeri loftiš. Ef viš tökum dalinn sem dęmi, žį er ekkert ķ honum žegar žurrt er ķ vešri en um leiš og rignir fyllist hann. Rigningin er lķka einsog žręšir sem binda saman himin og jörš."

Horft śt ķ buskann
Um žessar mundir eru fimmtįn įr sķšan Georg Gušni hélt fyrstu einkasżningu sķna og hóf aš mišla įhorfendum skynjun į ķslenskri nįttśru sem var afar frįbrugšin žvķ sem žeir žekkja śr verkum lišinna meistara. Georg Gušni brušlaši vęgast sagt ekki meš litrófiš og į agašan, lįtlausan hįtt dró hann upp landslag sem į žeim tķma var nafngreint, žó svo aš sumum kęmi sjónarhorniš og tślkunin į óvart. Žarna birtust mešal annars fjöll, en į žeim fimmtįn įrum sem lišin eru, hafa žau horfiš ķ žokuna og dalverpiš mjakaš sér ķ forgrunn. Og ķ verkunum er Ķsland hvorki fagurt né frķtt. Žar finnast engir fannhvķtir jöklanna tindar. Ķ samręmi viš žaš eru flest verkin įn titils.

"Ég var hrifinn af fjöllum sem stóšu ein og sér og mįlaši t.d. mynd af Heršubreiš žar sem ég vķsaši ķ form Stefįns Stórvals frį Möšrudal. En Heršubreiš og hin fjöllin skiptu samt ekki mestu mįli, heldur jöršin og himininn. Og upp śr 1990 fóru verkin aš snśast meira um landiš sem birtist žegar mašur horfir śt ķ buskann og hęttir aš greina į milli himins og jaršar. Žegar jöršin veršur loftkennd og tengist meira andanum en efninu," segir Georg Gušni. "Ég fór aš mįla rżmiš sem er į milli óendanleikans og manns sjįlfs, žó svo aš žaš vęri ekkert aš sjį ķ honum. Ég mįlaši loftiš ef svo mį segja."

Georg Gušni segir aš eflaust megi telja myndefniš og birtuna fremur óįhugaverša, mišaš viš žęr įherslur sem yfirleitt eru lagšar ķ mįlverkum, en hann hafi einfaldlega įhuga į žvķ sem mörgum finnst óįhugavert. "Ég er samt sem įšur ekki aš leita aš žvķ sem er óįhugavert, langt ķ frį, en žetta venjulega landslag nęr įkvešnum tökum į mér," segir hann og neitar žvķ aš hann vilji upphefja flatneskjulegt landslag. Hann sé hins vegar į öšrum slóšum en almennt tķškast ķ ķslensku landslagsmįlverki.

"Gömlu meistararnir mįlušu verk sem voru stašarlżsingar. Žeir reyndu aš bśa til ķmynd žjóšar af landinu sem hśn bjó ķ į žeim tķma. Ég er hins vegar ekki aš mįla stašarlżsingar og finnst raunar truflandi aš vera į stašnum žegar ég mįla. Ekki žaš, ég er tilbśinn til aš mįla utandyra en ekki į žeim staš sem ég festi į strigann hverju sinni. Ég er kannski į flandri um landiš og einhver tiltekinn stašur į einhverju tilteknu augnabliki veršur kveikjan aš mynd, en žegar ég held įfram aš mįla verkiš vakna ašrar vangaveltur og žaš breytist. Ég flękist um ķ mįlverkinu į mešan ég er aš mįla, myndin er hérna ķ dag og annars stašar į mogun. Lokaśtgįfan veršur žvķ frekar samantekt um marga staši en mynd af einum staš. Fyrir vikiš hefur fólk komiš til mķn, tališ sig bera kennsl į staši ķ verkunum og nefnir alla landsfjóršunga til sögunnar. Žessu mį lķkja viš žegar fólk er villt ķ žoku. Ķmyndunin tekur völdin og fólk fer aš trśa į blekkingar hennar og efast aldrei um aš žaš sé į réttum staš, žó svo aš žaš hafi boriš langt af leiš," segir hann. "Ég mįla ekki stórbrotnar nįttśruperlur sem laša aš feršamenn, heldur žaš landslag sem finna mį į milli žeirra, landslagiš sem fólk sér į milli staša."

Hann kvešst žeirrar skošunar aš stašir missi gildi sitt žegar bśiš er aš upphefja žį einsog t.d. Žingvelli. Žegar žeir eru oršnir heilagir. Žegar bśiš er aš friša eitthvert įkvešiš svęši žykir žaš merkilegra en önnur, en ég er ósammįla žeirri sżn. Ég held aš žaš eigi frekar aš friša allt til aš allt hafi sama vęgi."

Ekki kominn aš endimörkum
Myndir žęr sem Georg Gušni sżnir aš žessu sinni viršast viš fyrstu sżn keimlķkar og sprottnar śr sama jaršvegi og mįlverk hans seinustu įr. Hann kvešst lķta į žennan skyldleika sem ešlilegan, enda sé um hęga en markvissa žróun aš ręša, nokkurs konar tilbrigši viš sama stefiš. "Ég er aš reyna aš segja sömu sögurnar eša lżsa sama hlutnum betur og betur. Um leiš veršur sżn mķn į viškomandi hlut gleggri.

Vissulega er um leit aš ręša en sś leit er drifkraftur. Žegar mašur vinnur meš venjulega hluti getur hann oršiš mjög spennandi," segir Georg Gušni. "Ég held raunar aš hiš smęsta og einfaldasta geti oršiš manni aš višfangsefni śt ęvina, en veit ekki hvort ég muni fįst viš žetta myndefni įfram. Ég hef hins vegar svo mikla įnęgju af žessu efni, aš ég hef aldrei tališ mig vera kominn aš endimörkum žess eša ég žurfi aš snśa mér aš einhverju öšru."

Og žegar aš er gįš veršur žaš sem viš fyrstu sżn lķkist ašeins stefnumóti sviplķtils landslags og žokudrunga, aš dularfullri veröld sem gęti fališ żmislegt skrżtiš. Og žó svo aš žessi raka og draumkennda veröld sé žunglyndisleg aš mörgu leyti, mį greina vaxandi glętu. Birtan eykst, jafnvel žegar mašur vęntir žess sķst. "Mér finnst létt yfir žessum myndum, mišaš viš mörg eldri verk," segir Georg Gušni.

<< til baka

 
                   View page in english  - © Georg Gušni Hauksson - Vefsmķši: EK